ოსკარ შმერლინგის ნახატები

2uhh9
გერმანული წარმოშობის ქართველი მხატვრის, ოსკარ შმერლინგის ნახატები, რომლებიც აღწერენ იმდროინდელი ტფილისის ყოველდღიურ ყოფას.

Continue reading

Advertisements
სურათი | Posted on by | Tagged , , , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

“აფხაზები და ქართველები”

Europa, ad magnae Europae Gerardi Mercator
Europa, ad magnae Europae Gerardi Mercator / Rumoldi Mercatoris f.Mercator, Rumold 1623

ქართველ ერს და ახლადაღდგენილ ქართულ სახელმწიფოს, მის ინტერესებს, უამრავი გამოწვევა თუ წინაღობა აქვს თანამედროვე რეალობაში. ხშირია მსჯელობა იმის შესახებ, თუ „რა გვჭირდება, რა გადაგვარჩენს, როგორ უნდა მოვიქცეთ, რა გავაკეთოთ, როგორი იქნება ჩვენი მომავალი“. თუმცა ეს მსჯელობანი უმეტეს შემთხვევებში ან მეტად პრიმიტიულია, ან დემაგოგიური. ფუნდამენტური კონცეფციები ასეთ მნიშნელოვან საკითხებზე ჯერ არ შემუშავებულა.  სინამდვილეში, ჩვენი აზრით, ძირეული პრობლემები სწორედ თვით ქართველი ერის მსოფლაღქმასა და თვითინდეთიფიკაციაშია. მაგალითად, ამ კონკრეტულ შემთხვევაში შევეხებით საკითხს, თუ რამდენად მართებულია ფრაზა “აფხაზი და ქართველი”, ან “აფხაზური მხარე”, ან “შერიგება ქართველებსა და აფხაზებს შორის” და ა.შ. გასაგებია, რომ ჩვენ არ გვაქვს ის ფუნდამენტური ცოდნა ასეთ სიღრმისეულ და საკმაოდ რთულ საკითხზე, რომელიც ყველაფერს ნათელს მოჰფენდა (მხოლოდ იმიტომ, რომ სათანადო სიღრმით ეს ყველაფერი შესწავლილი არ არის),  მაგრამ მცირე, ელემენტარულ ლოგიკაზე და აქსიომატურ ფაქტებზე დაფუძნებული მსჯელობა მაინც შეგვიძლია. Continue reading

Posted in მხარეები, საქართველოს დაკარგული ტერიტორიები | Tagged | დატოვე კომენტარი

ქართული ვაზის იშვიათი ჯიშები (ნაწილი II)

Posted in მცენარეები, Uncategorized | Tagged | დატოვე კომენტარი

ქართული ვაზის იშვიათი ჯიშები

Posted in Uncategorized | დატოვე კომენტარი

კარნისხევი (“კარნიფორი”) _ სამხრეთ-დასავლეთ საქართველო

კარნიფორი ძველი ქართული ხევის სახელია, როდის წარმოიშვა ეს ხევი, შესწავლილი არ არის, მაგრამ შუა ფეოდალურ ხანაში მისი არსებობა სავარაუდებელია.
ეს ხევი საკმაოდ დიდ ტერიტორიას მოიცავდა ქალაქ კარნიდან (ახლანდელი არზრუმი) ციხე-ქალაქ კარის (ყარსის) ქვეყნამდე ვრცელდებოდა.

ადრე ის კარნისხევად იწოდებოდა ქართულად, მოგვიანებით, როდესაც მას სომხებიც გაუშინაურდნენ, კომპოზიტის მეორე სიტყვა (ხევი) ამავე მნიშვნელობის სომხური სიტყვით (ფორი) შეიცვალა. მაგრამ შემდეგ ამით არ დაკმაყოფილებულა და პირველი სიტყვის თავისებური  გააზრება უცდიათ და ქართული „კარის“ ნაცვლად იქ თითქოს სომხური „კარმირი“ („სისხლი“) ამოუცვნიათ. მაგრამ ეს აშკარად ხელოვნური ჩანს (ხალხური ნამოქმედარი) და სინამდვილეს არ შეესაბამება.

მთავარი ისაა, რომ ერთ დროს ეს ხევი ფეოდალური საქართველოს შემადგენლობაში უნდა ყოფილიყო. ამას მოწმობს ოსმალო ისტორიკოსი ჩელები, კარის (ყარსის) ქვეყანას „ქართველთა მხარეს“ უწოდებს.

კარნიფორი დიდი ხანია დაკარგულია, როგორც „აბოცი“ და სხვა ქართული ქვეყნები.

მათ გამოხსნას პერსპექტივები არ უჩანს, მაგრამ ახლები რომ არ მიემატოს ამათ, დიდი სიფრთხილეა აუცილებელი.

იური სიხარულიძე. პროფესორი.
   22.2.2013

Posted in ისტორია, მხარეები, საქართველოს დაკარგული ტერიტორიები | დატოვე კომენტარი

ვორონი – ძველი ქართული ვაზის ჯიში

v

საქართველო მევენახეობის უძველესი ქვეყანაა. ვინ აღნუსხავს სისრულით ვაზის იმ ჯიშებს, რომელსაც ქართველი კაცი ასე ელოლიავებოდა ათასწლეულთა განმავლობაში.

ამ ჯიშთა შორის იყო წვრილმარცვლიანი მაღლარი, სახელით ვორონი (ალ. ღლონტი, 1, თბილისი, 1974, გვ 227).

ამ ვაზს გიორგი შარაშიძეც იცნობდა.

გადაშენების შემდეგ ხალხს თანდათან დაავიწყდა ამ ვაზის სახელი და ძველ ქართულ წყევაში უნდა იყოს თითქოს დამკვიდრებული („ამოვარდა შენი ვორანი“_ იწყევლება მავანი და ვაზის სახელს მცირეოდენი სახეცვლილებით იხსენიებს).
ვორონზე უკეთესი ვაზის ჯიშები გადაგვიშენდა, მაგრამ, თუ ვორონიც გვემახსოვრება, ურიგო არც ის იქნება.

იური სიხარულიძე. პროფესორი.

ხალხური:
„ოი ჩემო ვორონო,
ჩემი კარგო სასმელო
შენ მიცვლიდი შუა ღვინოს
საალერსოდ სასმენო.“

Posted in მცენარეები | დატოვე კომენტარი

Abkhazia-The oldest Christian region of Georgia

Posted in საქართველოს დაკარგული ტერიტორიები, Georgia, History | დატოვე კომენტარი